Zadania oleju silnikowego

Najważniejszym lecz nie jedynym zadaniem oleju silnikowego jest smarowanie elementów silnika w celu zminimalizowania tarcia oraz zmniejszenia zużywania się części. Lecz oprócz tego ważnego zadania olej silnikowy odpowiedzialny jest również za:

• utrzymanie silnika w czystości poprzez usuwanie z wewnętrznych powierzchni silnika nagarów powstających na skutek spalania i "przetransportowanie" ich do filtra oleju gdzie zostają zatrzymane;
• chłodzenie silnika poprzez częściowe odprowadzenie ciepła z wewnętrznych jego części które nie są chłodzone przez układ chłodzący. Dlatego koniecznym jest utrzymanie miski olejowej w czystości aby zapewnić chłodzenie oleju;
• ochrona przed korozją i rdzewieniem dzięki czemu możliwe jest uruchomienie silnika nawet po długim czasie postoju;
• doszczelnienie komory spalania poprzez powstanie na siankach tulei cylindrycznych tzw. filmu olejowego który odpowiedzialny jest również za zmniejszenie tarcia;
• olej silnikowy pomaga również w wytłumieniu hałasu powstałego podczas pracy silnika.

Podstawowe własności oleju silnikowego

• lepkość w całym zakresie temperatur eksploatacyjnych - olej powinien mieć "zdolność" do wytwarzania "filmu" olejowego chroniącego powierzchnie silnika w zakresie temperatur, w których eksploatowany jest samochód;
• temperatura zapłonu to minimalna temperatura, przy której w ściśle określonych warunkach następuje zapalenie par oleju;
• odporność na utlenianie;
• własności detergencyjne (myjące) i dyspersyjne;
• własności przeciwzużyciowe i antykorozyjne.

Podział olejów silnikowych zgodnie z normami jakościowymi

Według API(Amerykański Instytut Naftowy) oleje silnikowe dzielą się na dwie grupy oznaczone symbolami:

• S przeznaczone do silników z zapłonem iskrowym (SA, SB, SC., SD, SE, SF, SG, SH, SJ, SL) - Najwyższą jakością charakteryzują się oleje SJ oraz SL przeznaczone są do nowoczesnych silników (turbodoładowanie, bezpośredni wtrysk paliwa)
• C przeznaczone do silników z zapłonem samoczynnym (CA, CB, CC, CD, CDII, CE, CF, CF-4, CL) - W tej grupie najwyższą jakością cechują się oleje CF oraz CL.

Według ACEA - jest to klasyfikacja Europejska opracowana z powodu różnic w warunkach pracy silników na naszym kontynencie. Klasyfikacja ta rozróżnia również dwie grupy olejów:

• G - silniki czterosuwowe o zapłonie samoczynnym (G1, G2, G3, G4, G5)
• D - do silników czterosuwowych o zapłonie samoczynnym w grupie tej oleje dzielą się jednak jeszcze na oleje do :
  
  • samochodów osobowych (PD1, PD2)
  • samochodów ciężarowych (D1, D2, D3, D4, D5)

Im wyższa liczba przy oznaczeniu oleju tym wyższa jego klasa.

Według SEA (stowarzyszenie inżynierów samochodowych)
W tej grupie oleje dzielą się na:

• Oleje zimowe (0W, 5W, 10W, 15W, 20W, 25W) - Najniższą lepkością charakteryzuje się olej 0W, natomiast największą olej 25W. Literka W oznacza Winter - zima.
• Oleje letnie (20, 30, 40, 50, 60) - Najniższą lepkością charakteryzuje się olej SEA 20, natomiast najwyższą olej SEA 60.

W praktyce oleje te produkowane są jako wielosezonowe oznaczane np. 15W/40 zachowujące się jak oleje 15W oraz 40 osobno.

Zalecenia dotyczące olejów

Ważnym jest aby ściśle stosować się do zaleceń producenta co do okresu wymiany oleju w silniku. Dzięki temu można znacznie ograniczyć zużycie silnika a tym samym przedłużyć jego żywotność. Wielu użytkowników samochodów niestety zapomina o tym jakże ważnym procesie obsługi okresowej pojazdu znacznie skracając przez to żywotność pojazdu i narażając się na dodatkowe wysokie koszty jego naprawy.

Wymieniając olej w silniku należy pamiętać o kilku podstawowych zasadach:

• wraz z wymianą oleju bezwzględnie należy wymienić również filtr oleju;
• można mieszać ze sobą oleje tylko o tej samej klasie lepkości;
• przy zwiększającym się przebiegu pojazdu można zastosować olej o mniejszej klasie lepkości. Zastosowanie oleju o większej klasie lepkości może doprowadzić do rozszczelnienia silnika przez wypłukanie nagromadzonych w nim osadów;
• można stosować oleje różnych producentów z zastosowaniem się do wymogów stawianych przez producenta;
• zaleca się płukanie silnika przed każdą wymianą oleju w silniku. Umożliwia to usuniecie szkodliwych osadów, zanieczyszczeń z miski olejowej, czyści wnętrze silnika oraz zapewnia prawidłowy dopływ oleju do części smarujących.